Sığırlarımız, Tavuk ve bazı Balıklarımız dövizle besleniyor!


Oğuz Güler

Oğuz Güler

09 Nisan 2020, 10:37

Et yiyoruz, et diyoruz mecburen para veriyoruz, süt diyoruz, süt yiyoruz para veriyoruz, balık diyoruz, tavuk ve yumurta diyoruz giderek artan rakamlarla para ödüyoruz. Bunların arkasında hayvan var, protein var. Hayvanın beslenmesinin arkasında da yem var, yemek var. Bizde sadece kış ayı hariç koyunlar dağda, bayırda, merada besleniyor. Yerli ırklarımız kışın hariç danalar, sığırlar, tavuklar ise dağda kırda beslenemiyor. Tarlalarında yetiştirdikleri yem dışında para ile satın alınan kaba yem ve fabrika yemi ile besleniyor. Bizde kaba yem ve kesif yemin bir kısmı tarla ürünleri. 
 

Saman, yonca veya mısır silajı gibi tarlalarımızda üretebildiğimiz yemlerdir. Karma yem denilen yemler ise fabrikalarda üretiliyor.  Türkiye’de 525 civarında yem fabrikası var. Karma yem sektörünün cirosu 2018 yılı için 7.2milyar USD olup, bunun 3.8 milyar USD’ı ithalat yoluyla yapılmaktadır. Özellikle mısır, yağlı tohum küspeleri ile soya fasulyesi ve küspesi ithalatı için ödenen değerler önemli seviyedir. Karma yem ham maddelerinin yıllar itibariyle ithalat miktarları ve ithalat için ödenen değerlere bakıldığında 2018 yılında 11,1 milyon ton yem ham maddesi ithal edildiği ve bu ithalat için 3,8 milyar USD ödenmiştir. Balıklarımızın çok az bir kısmı yeşil yemle beslenebilir bu beslenme az veya çok olsa da yeşil yemim kuşlar ve balıklar tarafından da tüketileceği bir yem olduğu unutulmamalı.

Üretilen yemin; 
6 milyon tona yakını sığır süt yemi,
4 milyon tona yakını sığır besi yemi,
4 milyon tonu etlik piliç yemi,

2.5 milyon tonu yumurtalık tavuk yemi.
Balık çiftlikleri için balık yemi üretimi var.

Karma yemde kullanılan mısırın büyük bölümü, yemde kullanılan hububatın %10’u, yağlı tohumların %75’i yurt dışından getiriliyor. İthalat dövizle yapılıyor. Döviz fiyatları arttıkça yem maliyeti de artıyor. Bazı yem ham maddelerinin 2018 yılı ithalat miktarı ve ithalat değeri Miktar (ton) Değer (milyon USD) Hububatlar 2.727.442/558 Hayvansal yan ürünler 169.029/202 Yağlı tohumlar 2.709.030/1.140 Küspeler 1.670.018/464 Kepekler 1.595.720/282 Mısır türevleri 221.289/46 Yağlar 96.765/130 Diğer yem ham maddeleri 1.548.360/340 Yem katkı maddeleri 349.237/668 Toplam 11.086.890 / 3.830.000$... 

Kaba yem üretimimiz de talebi karşılayamıyor. Karma yem veya fabrika yemi en az yüzde 50 ithal girdiyle üretiliyor. 5 yıl önce besiciler 1 kg et satarak 32 kg besi yemi alabiliyordu. Şimdilerde 1 kg et karşılığı 18 - 20 kg besi yemi alabiliyorlar. Yem fiyatları et fiyatlarından çok hızlı arttı. Dolara bağlı büyükbaşların beslenme maliyetleri yükselince, et fiyatı da artıyor. Görülüyor ki karma yemin tamamına yakını ithal girdi. Döviz ile satın alarak getiriyoruz, fabrikalarda karıştırarak yeme dönüştürüyoruz. Sadece bizde döviz fiyatları artmıyor, dünyada da yemde kullanılan ham madde fiyatları devamlı artıyor.  Görülüyor ki, sığırlarımız, tavuklarımız dövizle besleniyor. İşte bunun için de bizde sığır eti fiyatları, süt fiyatları, tavuk eti ve yumurta fiyatları döviz arttıkça artıyor. Yem ihtiyacımızın bir kısmı dışarıdan alındığından hayvanlarımıza döviz yediriyoruz demek çok doğru.
 

Netice olarak yıllık kaba yem ihtiyacımız 75 milyon ton ve biz bunun 60 milyon tonunu karşılayabiliyoruz. 15 milyon ton açığımız var ve bunu geçmiş yazılarımda yazmıştım ahırda, kulübe de veya tesiste "yeşil yem" üreterek bu açığı kapatabiliriz. Bu yem için tarla yokken biz bunu ilave tesis veya ahırlarda üretebiliriz. Yeşil yem üreterek bu 15 milyon ton yem üretmek için 3 milyon 120 bin m3  temiz su tasarrufu yapabiliyoruz hem de kilosu 20 kuruşa çok verimli yem üretebiliyoruz. Şu an saman 80 kuruş ile 1 lira arasında ise ve milyonlarca metre küp tasarruf edilen yeşil yeme gereken önem verilemeyecekse suçu bürokratlarda bulurum. Son 5-6 aydır Tarım ve Orman bakanını tam suçlamadığımı yazılarımdan görüyorsunuz. Başarısız gördüğüm bürokratlar yanındayken çok ciddi gayret sarf eden sayın Bekir Pakdemirli beyin iyi takımı olmayışı talihsizliği. Rabbim ona güç kuvvet versin demekten başka diyebileceğim bir şey yok gibi.

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.